muhasebe bilgi sistemiMuhasebenin genel manada bir tanımı yapılacak olursa Å?u Å?ekilde yapmak doÄ?ru olur .

Muhasebe ; İÅ?letmenin varlıkları ve kaynakları üzerinde deÄ?iÅ?me yaratan mali nitelikteki bilgileri, kaydetmek, sınıflandırmak,analiz etmek ve yorumlamak suretiyle ilgili kiÅ?i ve kuruluÅ?lara rapor halinde sunan bilimdir.Bir iÅ?letmede verimli bir Å?ekilde muhasebe sistemi kurmak ve muhasebe departmanının verimli çalımasını istiyorsanız muhasebe departmanına gelmesi gereken evrakların düzenli bir Å?ekilde gelmesi esastır.Bundaki yegane sebep ise muhasebeye kaydedilen bilgilerin her ne kadar doÄ?rulupunu biliyor olsak dahi evraksız kayıt yapılamayacaÄ?ı ilkesinden dolayı ilgili evraklar , doneler ve belirli hazır mali tablolar muhasebe bilgi sistemininin oluÅ?turacaÄ?ı bilgilerin doÄ?ruluÄ?unu ve bu bilgilerden yararlanacak olan baÅ?ta devlet olmak üzere bu bilgilerden yararlanmak isteyen baÅ?ta kurum içinde karar vericiler ve firmanın sorumluluk alanı ile ilÄ?ili 3. kiÅ?iler için bu bilgilerin ehemmiyeti tartıÅ?ılmaz.1994 yılının baÅ?ında uygulamaya geçilen tek düzen hesap planı , muhasebe verilerinin daha iyi bir yorumlanması için yapılmıÅ? çalıÅ?malardan bir tanesidir.Daha sonra kabıl edilen Türkiye Muhasebe Standartları olarak adlandırılan TMS’nin kanunlaÅ?ması ile birlikte muhasebede bir standarda doÄ?ru yola çıkıldı.Günümüzde ise uluslar arası Å?irketler ile tamamen iÅ? iliÅ?kileri yaÅ?ayan Türk firmalarının bilanço ve gelir tablolarının daha iyi yorumlanması açısından Uluslararası raporlama standartları( ufrs , ifrs ) ülkemizde de gerçekleÅ?tirilmeye baÅ?lanmıÅ?tır.Muhasebede verinin önemi kadar bu verilerden elde edilecek bilgilerin önemine binaen standartlaÅ?ma tüm dünyada muhasebenin bir Å?ekilde olmasına doÄ?ru gidilen yolda yapılan ilk adımdır.Muhasebecilerin ilerideki düÅ?üncesi ve isteÄ?i , dünyanın neresinde olursa olsun bir bilanço ya da gelir tablosuna baktıÄ?ında bu Å?irket hakkında bir görüÅ? bildirebilecek durumsa olmasıdır .Tabi bunun olabilmesi için ülkelerin gerekli kanunların çıkarılması gerekmektedir.

Bütün bu iÅ?lemlerin nasıl bir aÅ?amada gerçekleÅ?tiÄ?ini ve kısa bir monografi ile anlatabilmek için kendiside muhasebeci olan Stajyer Smmm Kadir Amarat ile bir görüÅ?me yaptım .

puked : Merhaba Amarat Bey , bize muhasebe deyince aklınıza ne geldiÄ?ini anlatabilir misiniz ?

amarat : Merhaba Puked Bey , muhasebe tamamen belirli doneleirn , verilerin ilgili muhasebe programına girilip bu iÅ?lemlerin bir düzen içinde sıralanıp ilgili hesaplar arasındaki uyumuda göz önünde bulundurarak firmaların yaÅ?am ömürlerini belirlemede yardımcı olacak bir sistemdir.

puked : YaÅ?am ömürü dediniz bu kadar önemli bilgiler hemen belirli olaibliyor mu ?

amarat : Evet , dünya ölçüsünde belirlenmiÅ? çeÅ?Å?itli rasyolar vardır .Bunlardan nakit oran , cari oran , likidite oranı , sermaye yeterlilik oranı gibi bir çok oran vardır ki bunlar bir bütün olarak gerekli standart oranlarını tutturamayan bir firmanı ölmesinin yakın olduÄ?unu bir doktor edasıyla bir muhasebeci önceden görebilir.

puked : Peki teknoloji ? Teknolojiyi bütün bu iÅ?lemlerinizde ne akdar kullanıyorsunuz ?

amarat : GeliÅ?en teknolojiden muhakkak muhasebede kendine göre yararlanıyor.Misal bundan çok deÄ?il 15 sene önce elle yazılan muhasebe fiÅ?lerinin olduÄ?unu , bir mizanın çıkarılması için bir günlük bir zamanın geektiÄ?i , geriye dönük kayıt yapmanın imkansız olduÄ?unu , beynin yanında vücudunda ( parmakların ) yorulduÄ?u bir halden Å?imdiki hale geldik.Å?u an bir tuÅ? ile mizan alabiliyor ve gerekli dönem sonu iÅ?lemleirn yapıldıÄ?ını varsayarsak gelir tablsonu bir tuÅ?a basmakla saniyeler içinde bilgisayarımıza girdiÄ?imiz veriler doÄ?rultusunda bize gerekli bilgiiy veriyor.

puked : Peki bize muhasebe sistemini anlatabilir misiniz ? Yani olaylar silsilesi nasıl gerçekleÅ?iyor ?

amarat :Tabi , öncelikle Å?unu belirtmek isterimki muhasebe demek evrak demektir.Genelde muhasebeciler masalarının üzerinde evraklar olmazsa Å?aÅ?ılacak bir durumdur.Bunun yegane sebebide evraksız kayıt yapmak imkansızdır.Ã?ok köÅ?esede kalmıÅ? örnekler dıÅ?ında evraksız kayıt yapılmaz , her kaydın bir evrakı vardır.Misal ihracat tutarının Yüzde beÅ?i oranını gider olarak yazabilirsiniz bunda bile ihracat tutarı için Gümrük çıkıÅ? beyannamesi ve faturaya ihtiyacınız vardır.

Bir Å?irkette bulunan baÅ?lıca evrak” fatura” ve buna baÄ?lı olarak” irsaliyedir”.Kimi firmalarda” irsaliyeli fatura” yer alır kimi firmalarda ise günümüzde bavul ticareti olarak adlandırılan ihracattan yararlanmak üzere “özel fatura “Å?eklinde faturalar , vergi mükellefiyeti olmayan kiÅ?ilerden olan alımlar ile ilgili ” Gider Pusulası” yer alır.

Genel olarak firmalarda bunlar bulunur.Sistemin yürümesi ise firmanın bir baÅ?ka firmaya emtiayı satması üzerine irsaliye kesilir.kesilen irsaliyenin bir nüshası bizde kalır , diÄ?er iki nüsha ise karÅ?ı firmaya imzalatılmak üzere yollanır.Malın teslim edildiÄ?ine dair , teslim alan kiÅ?inin adı soyadı , imzası ve tarihi ile birlikte belirtilerek bir nüshası malı sattıÄ?ımız firmaya verilir bir nüshası ise firmamıza geri gelir.Ardından ay atlamamak Å?artı ile yasal süresi içinde fatura kesilir.

puked : İrsaliye ve fatura kesildi bütün olay bundan mı ibarettir ?

amarat : Tabikide hayır bu sadece bizim için çok önemli bir iÅ?lemdir.Ã?ünkü gelir kalemlerimizin büyük çoÄ?unlugu tarafımızdan kesilen faturalardan kaynaklanır . çok küçük bir oranı ise olagan ya da olagandıÅ?ı gelir , reeskont hesaplamaları ve kur farklarından kaynaklanır.Bunun dıÅ?ındaki bütün gelirler faturalarımız sayesindedir.Giderlerimiz ise bir çok çeÅ?itlilik arzeder.Bu gider kalemleirndne en önemlileride mal ya da hammadde alımlarımızdan dolayıdır.Bu Å?ekilde mal aldıÄ?ımızda aynı Å?ekilde malı teslim aldıÄ?ımıza dair tarihide belirterek imzalayıp malımızı teslim alırız.

Esas iÅ?lemler bu iÅ?lemlerin gerçekleÅ?mesinden sonra baÅ?lar.Bu adım bir çocugun okula gitme aÅ?amasıdır.Daha sonrasında ise bu çocuk iÅ? hayatına atılacaktır.İÅ?te buradada dönem sonu iÅ?lemleri dediÄ?imiz iÅ?lemler yapılacaktır.Bunda geliÅ?en teknoloji sayesinde bir çok muhasebve programı kendisi yapmaktadır.Bunuda genel olarak anlatacak olursak gider hesaplarının yansıtma hesaplarına aktarılması , yansıtma hesaplarınında ilgili gelir tablosu kalemlerine aktarılması gerekir bir diÄ?er ifade ile 7 grubu hesaplarının 6 grubundaki ilgili hesap gruplarına aktarılmasıdır.Sene sonunda ise 6 grubunda yer alan gelir tablosu kalemlerinin 690 hesabı ile kapanması ile bu hesabın alacak ya da borç bakiyesi vermesine göre bilanço hesabına kar ya da zarar olarak aktarılması gerekir ve böylelikle ” Gelir tablosu ” ile birlikte artık ” Bilanço”muzda hazır hale gelmiÅ? olacaktır.

Bütün bu karıÅ?ık sistem teknoloji sayesinde gözüktüÄ?ü gibi karıÅ?ık bir iÅ?lemler topluluÄ?u olmaktan çıkmıÅ?tır.Å?u an piyasada Eta , Link , Mikro , Lks Logo , Vega , Orka , Om gibi ilk akla gelenler dıÅ?ında bir çok muhasebe paket programı vardır.Bu programlar biz muhasebeciler iÅ?ini oldukça kolaylaÅ?tırmaktadır.Misal bu programlardan bir çogu dönem sonu kapanıÅ? hesaplarını ve sene sonu kapanıÅ? kayıtlarını kendisi otomatik olarka yapmakta ve irsaliyesi kesilmiÅ? bir malı otomatik olarak stok kayıtlarından düÅ?ürmekte , gelen sipariÅ?lerimize yeterli olmayan hammedelerimizin firma bünyesindeki satın alam departmanına haber verilmeisni saglamak gibi bir çok özelliÄ?i vardır.Bütün bunların hepsini bundan 15 sene önce yapılmak istenilse Å?u anki istihdamın 5 katı bir istihdam gerekirken teknolojinin kullanılması ile birlikte artık verimli ve etkin bir Å?ekilde çalıÅ?ma saÄ?layabiliyoruz.

puked : AnladıÄ?ım kadarı ile teknoloji bir muhasebeciyi 5 muhasebeci gücüne getirmiÅ? , yanılıyor muyum ?

amarat : Hayır bilakis çok doÄ?ru analiz etmiÅ?siniz.Teknoloji sayesind eiÅ?lerimiz çok kolaylaÅ?tı . Ã?ünkü büyüyen firmalar daha çok satıÅ? yapmaya baÅ?ladı yani daha çok irsaliye daha çok fatura kesmeye baÅ?ladı böylelikle verilerin büyüklüÄ?ü arttı.bütünb u verilerin yorumlanması ve saklanması artık büyük bir sorun olmaya baÅ?larken firmalarda kurduÄ?umuz muhasebe bilgi sistemi sayesinde belrili düzende çalıÅ?malarımızı ve danıÅ?manlıÄ?ımızı yapıyoruz.

puked : VerdiÄ?iniz bilgiler için teÅ?ekkür ederim.

amarat : Rica ederim.